Hekarî

Hekarî (Hekarîye, kaynaklarda Hekkâriye), Ortaçağ İslam coğrafya ve seyahat kaynaklarında anılan, Yukarı Mezopotamya'da Musul'un kuzeyi ile İmadiye dolaylarında yerleşik büyük bir Kürt aşiretler topluluğudur. Hakkâri yöresinin adını bu aşiretten aldığı kabul edilir.

Kaynaklarda Zikri

Yâkūt el-Hamevî, Muʿcemü'l-büldân adlı eserinde Kürtlerin yaşadığı yerleri ayrıntılı biçimde tanıtırken birçok Kürt aşiret ve kabilesini sayar; bunların arasında Beşneviyye, Buhtîyye, Dâsiniyye ve Hezbanî ile birlikte Hekkâriye'yi de zikreder (Cilt 2, s. 27). Hamevî, Hakkâri'yi Cezîretu İbn Ömer'de, Musul'un yukarılarında bir şehir olarak tanımlar ve burada "Hekarîye" denilen Kürtlerin meskûn olduğunu belirtir (Cilt 2, s. 26).

Kaleleri

Aşiret, sağlam kaleleriyle tanınırdı. Hamevî, Musul nahiyesinde Hekarî kalelerinden ve Musul topraklarındaki "Hekarî dağları"nda yer alan kalelerden söz eder (Cilt 2, s. 27). Kürt kabilelerine ait kale ve hisarları ele alan tarihçi ve coğrafyacılar, bu kalelerin bir bölümünü "Hekariye kaleleri ya da Beşneviyye kaleleri" olarak adlandırmıştır (Cilt 2, s. 113).

Yayılma ve Mîrlik

İbn Fadl el-Umerî, Mesâlikü'l-Ebsâr'da bu topluluğun kervan yollarını da koruduğunu ve Buhara'dan Cezîre Dağları'na kadar uzanan bölgelerin güvenliğinden sorumlu olduğunu aktarır (Cilt 2, s. 111). el-Kalkaşendî de Hekarîye hakkında benzer bilgiler paylaşmış; yayıldıkları alanın bazı kısımlarının Çölemeriklilere yakın olduğunu, korunaklı bir mîrliklerinin bulunduğunu ve en önemli yerleşim yerleri ile mekânlarının Harun Kalesi'ne ek olarak İmadiye olduğunu belirtmiştir (Cilt 2, s. 111).