İçeriğe atla
Kurdiana

PersonExpert Approved

Hamdullah Müstevfî

Share
Published: June 13, 2026

Hamdullah Müstevfî, Târîh-i Güzîde ve Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserleriyle tanınan bir İslam dönemi tarihçisi ve coğrafyacısıdır. Kürt tarihi kaynakları arasında özellikle "Kürdistan" adının ilk kez kullanıldığı eserlerin müellifi olarak öne çıkar.

Müstevfî'nin eserleri, "Kürdistan" adlandırmasının erken kullanımı bakımından kaynak değeri taşır. Bu ad, müellifin Târîh-i Güzîde adlı eserinde "Kurdabad" biçiminde, Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserinde ise doğrudan "Kürdistan" biçiminde geçmektedir (Cilt 1, s. 88).

Müstevfî, İran'ın batısında Cibal bölgesinde 381-511/990-1171 tarihleri arasında hüküm süren Kürt hanedanı Annâzîler'in adını kaydeden tarihçiler arasında anılır. Hilâl b. Muhassin es-Sâbî ve İbnü'l-Esîr gibi tarihçiler hanedanın ismini Benû Annâz olarak zikrederken; İbnü'l-Cevzî, Hamdullah Müstevfî ve Şerefhan gibi tarihçiler hanedanın ismini Ayyâr'a nisbetle Benû Ayyâr olarak vermektedir. Bu ihtilafın, yazılışları benzer harflerin hatalı istinsahından kaynaklanmadığı kabul edilirse, hanedanın Kürtçe bir kelime olan ve kimi Kürt şahsiyetlerin nisbesinde de görülen "eyar" sözcüğüne nisbetle adlandırılmış olması muhtemeldir (Cilt 1, s. 141).

Müstevfî'nin Târîh-i Güzîde adlı eseri, Annâzîler hanedanının siyasi tarihi hakkında bilgi veren temel kaynaklar arasında sayılır. Bu bağlamda eser; İbn Miskeveyh'in Tecâribü'l-Ümem'i, Hilâl b. Muhassin es-Sâbî'nin Kitâbü't-Târîh'i, İbnü'l-Esîr'in el-Kâmil fi't-Târîh'i, İbnü'l-Cevzî'nin el-Muntazam fî Târîhi'l-Mülûk ve'l-Ümem'i ile Şerefhan'ın Şerefnâme'si gibi eserlerle birlikte zikredilir (Cilt 1, s. 147).

Sources

  • Kürt Tarihinin Kaynakları, Volume 1: ANTİKÇAĞ VE İSLAMÎ DÖNEM KAYNAKLARI (2023)

    Authors: Muhammet Yücel, Abdurrahman Acar, Nevzat Keleş, Hakan Can, Yusuf Baluken, Bedrettin Basuğuy

    Pages: 88, 141, 147

Sources are drawn from the series “Kürt Tarihinin Kaynakları” (Sources of Kurdish History). Series editors: Nurettin Beltekin, Serdar Şengül, Ercan Çağlayan.

Related entries

This article was compiled from questions asked of our archive and reviewed and approved by an expert academic. Every fact is cited by volume and page.

Back to encyclopedia

Hamdullah Müstevfî — Encyclopedia — Kurdiana