شخصمعتمد من خبير
Hamdullah Müstevfî
Hamdullah Müstevfî, Târîh-i Güzîde ve Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserleriyle tanınan bir İslam dönemi tarihçisi ve coğrafyacısıdır. Kürt tarihi kaynakları arasında özellikle "Kürdistan" adının ilk kez kullanıldığı eserlerin müellifi olarak öne çıkar.
Müstevfî'nin eserleri, "Kürdistan" adlandırmasının erken kullanımı bakımından kaynak değeri taşır. Bu ad, müellifin Târîh-i Güzîde adlı eserinde "Kurdabad" biçiminde, Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserinde ise doğrudan "Kürdistan" biçiminde geçmektedir (Cilt 1, s. 88).
Müstevfî, İran'ın batısında Cibal bölgesinde 381-511/990-1171 tarihleri arasında hüküm süren Kürt hanedanı Annâzîler'in adını kaydeden tarihçiler arasında anılır. Hilâl b. Muhassin es-Sâbî ve İbnü'l-Esîr gibi tarihçiler hanedanın ismini Benû Annâz olarak zikrederken; İbnü'l-Cevzî, Hamdullah Müstevfî ve Şerefhan gibi tarihçiler hanedanın ismini Ayyâr'a nisbetle Benû Ayyâr olarak vermektedir. Bu ihtilafın, yazılışları benzer harflerin hatalı istinsahından kaynaklanmadığı kabul edilirse, hanedanın Kürtçe bir kelime olan ve kimi Kürt şahsiyetlerin nisbesinde de görülen "eyar" sözcüğüne nisbetle adlandırılmış olması muhtemeldir (Cilt 1, s. 141).
Müstevfî'nin Târîh-i Güzîde adlı eseri, Annâzîler hanedanının siyasi tarihi hakkında bilgi veren temel kaynaklar arasında sayılır. Bu bağlamda eser; İbn Miskeveyh'in Tecâribü'l-Ümem'i, Hilâl b. Muhassin es-Sâbî'nin Kitâbü't-Târîh'i, İbnü'l-Esîr'in el-Kâmil fi't-Târîh'i, İbnü'l-Cevzî'nin el-Muntazam fî Târîhi'l-Mülûk ve'l-Ümem'i ile Şerefhan'ın Şerefnâme'si gibi eserlerle birlikte zikredilir (Cilt 1, s. 147).
المصادر
Kürt Tarihinin Kaynakları, المجلد 1: ANTİKÇAĞ VE İSLAMÎ DÖNEM KAYNAKLARI (2023)
المؤلفون: Muhammet Yücel, Abdurrahman Acar, Nevzat Keleş, Hakan Can, Yusuf Baluken, Bedrettin Basuğuy
المصادر مأخوذة من سلسلة «Kürt Tarihinin Kaynakları» (مصادر التاريخ الكردي). محررو السلسلة: Nurettin Beltekin, Serdar Şengül, Ercan Çağlayan.
مداخل ذات صلة
جُمع هذا المقال من الأسئلة الموجهة إلى أرشيفنا، وراجعه وأقرّه أكاديمي خبير. كل معلومة موثقة بالمجلد والصفحة.