Fırat

فرات یکی از دو رودخانه بزرگ است که در منابع باستان و عصر اسلامی برای توصیف جغرافیای تاریخ کردستان مورد استفاده قرار می گیرد (دوسری دیکل). منطقه ای که کردستان زندگی می کنند اغلب با چارچوبی که این دو رودخونه تشکیل می دهند توصیف می شود. در اثر تاریخ دان عصر باستان دیر، پروکوپیوس، اطلاعات ارزشمندی در مورد بسیاری از مناطق جغرافیایی در شرق فرات وجود دارد؛ همان اثر وضعیت مردم را که در طول جنگ های فارس و روم در مرز قرار داشتند و به خشم هر دو امپراتوری آسیب دیدند، به طور مفصل بیان می کند (جلد ۱، ص ۳۹). در زمان باستان، رودخانه به عنوان یک خط درگیری دو قدرت بزرگ برجسته است. جنگ های فارس و روم اغلب در جغرافیایی که در میان رود های فرات و دیکل قرار دارد جریان داشت و در منابع در مورد این منطقه اطلاعات مفصل داده شده است (جلد ۱، ص ۵۶). ## جغرافیای عصر اسلامی در ادبیات جغرافیای دوره اسلامی فرات همچنان یک نقطه مرزی اساسی است که مناطق ساکنین کرد ها را محدود می کند. ابوالفیدا در تعریف منطقه الجزایر از رود های دیگل و فرات پیروی می کند؛ این منطقه در شمال تا جایی که دیجل و فراتی به وجود می آیند گسترش می یابد و در جنوب تا نقطه ای که فرات در شمال به دیگل نزدیک می شود، در جنوب فرو می رود (کلد ۲، ص ۶۲). در بخش غربی الجزایری، مرکز دیار مدر در حوضه فرات متوسط، راکا است؛ شهرهای اولیه آن Harran، er-Ruha، Rakka و Sumaysat (کلڈ ۲،ص ۶۳). ابن شرداد در حدود دمشق، دریا را به عنوان مرز شرقی منطقه نشان می دهد: سرزمین روم در شمال، فرات در شرق، دریای روم (بحر مدیترانه) در غرب و مصر در جنوب (جلد ۲، ص ۷۱). ## دست های فرات، در منابع نیز با دست های خود یاد می شود. کازوینی هم هابور را یکی از بازوهای تغذیه ی فرات می داند (جلد ۲، ص ۱۰۶). او می گوید که وجود کرد در نusaybin و اطراف آن بخشی از منطقه جغرافیایی گسترده ای را تشکیل می دهد که در دوران مغول و املوک در میان رودخانه های دیگل و فرات در دشت های مردین گسترش یافته است (جلده ۲،ص ۱۰۳).