Abbâsîler

عباسیان (۷۴۹-۱۲۵۸)، سلسله خلافت اسلامی مستقر در بغداد است. از آنجا که بخش عمده‌ای از دوره اسلامی تاریخ کرد در زمان این سلسله گذشت، منابع در بستر تاریخ کرد به ویژه دو قرن اول عباسیان را بررسی می‌کنند؛ این دوره، مرحله پس از خلفای راشدین (۶۳۲-۶۶۱) و امویان (۶۶۱-۷۴۹) را تشکیل می‌دهد (جلد ۱، ص. ۸۸).

کردها و خلافت

کردها به انقلاب عباسی حمایت زیادی کردند؛ حتی کرد بودن ابومسلم خراسانی، فرمانده افسانه‌ای انقلاب نیز مطرح شده است. در مقابل، منابع اولیه نیز ثبت می‌کنند که کردها در همان دوره به دلایل مذهبی، قومی یا دیگر، گهگاه به شورش دست زدند یا از شورش‌های مخالف خلافت عباسی حمایت کردند (جلد ۱، ص. ۹۸).

نام کرد در منابع

این عصر، دوره‌ای است که نام "کرد" در تاریخ‌نگاری اسلامی شروع به تثبیت شدن کرد. مورخ طبری از اولین مورخانی است که در قرن سوم هجری (نهم میلادی) کلمه "کرد" را به شکلی که ویژگی قومی یک جامعه مستقر را بیان کند، استفاده کرد؛ در تاریخ طبری روایات متعددی درباره کردها یافت می‌شود (جلد ۱، ص. ۹۴). به عنوان نمونه‌ای از بافت اجتماعی آن دوره، اجداد زرتشتی جغرافی‌دان ابن خردادبه در اوایل دوره عباسیان اسلام را پذیرفتند (جلد ۲، ص. ۱۲).

ظهور سلسله‌های محلی

تضعیف اقتدار مرکزی عباسی با گذشت زمان، راه را برای ظهور سلسله‌های محلی در منطقه باز کرد؛ چنانکه سلسله‌های کردی مانند عنازیان که بین سال‌های ۳۸۱-۵۱۱ هجری قمری / ۹۹۰-۱۱۷۱ میلادی در منطقه جبال در غرب ایران حکومت می‌کردند، محصول این فرآیند هستند (جلد ۱، ص. ۱۴۱).