Erbil Vekayinamesi

Erbil Vekayinamesi, geç antikçağ ve İslam öncesi döneme ait olayları konu alan bir Süryani vekayinamesidir. İslam öncesi Kürt tarihi ve bölgenin dini-toplumsal yapısı için kaynak değeri taşır.

Eserde anlatılan olaylar yaklaşık MS. 100-540/51 yılları arasında yaşamış ruhbanların yaşam öykülerini ele alır; bu kişilerin yaşadıkları dönemle ilgili siyasi, dini, geleneksel ve hatta ekonomik bilgiler de ayrıntılarda işlenmiştir (Cilt 1, s. 54). Eser 540 yılı civarında meydana gelen bir hadiseyle sona erdiğinden, bu dönemde Sasanilerle, özellikle I. Hüsrev dönemiyle ilgili bazı bilgiler de içerir. Üslubu, Sasani kralı II. Şapur döneminde zulme uğrayan Hristiyan şehitleriyle ilgili yazılan şehitnamelerle benzerlik gösterir (Cilt 1, s. 54).

Eserin kaynakları arasında Erbil Metropolitanlığı Kütüphanesi'nde bulunan konsil belgelerinin de kullanılmış olması muhtemeldir (Cilt 1, s. 54). Bununla birlikte, vekayinamenin sahte ya da uydurma olduğuna dair şüpheler bulunmaktadır; nitekim Richard N. Frye, bu kroniğin uydurma olduğuyla ilgili görüş belirtenlerden biridir (Cilt 1, s. 54).

Eser, İslam öncesi dönemi anlamak açısından kıymetlidir. Pek çok yerinde, başta Erbil ve Büyük Zap Suyu kenarındaki yerleşmelerde meskûn halkın Zerdüştî inançlarıyla ilgili ayrıntılar verir. Bu bilgiler, Kürtlerin Zerdüştî olup olmamasıyla ilgili ayrıntılara ulaşma ve bu konudaki tartışmalara yön verme bakımından öne çıkar (Cilt 1, s. 55).