Talabani

Talabani, Güney Kürdistan'da, özellikle Süleymaniye ve çevresinde etkili olmuş bir Kürt aşiretidir. Adı, Osmanlı arşiv kayıtlarında bölgenin nüfuzlu aşiretleri arasında geçer.

Osmanlı Dönemi ve Süleymaniye Rekabeti

Aşiretin tarihsel ağırlığı, İttihat ve Terakki (İTC) hükümetleri döneminde Osmanlı-İran sınırında yer alan Süleymaniye üzerindeki egemenlik mücadelesinde belirginleşir. Bu mücadelede Talabani aşireti, bölgenin bir diğer güçlü unsuru olan Berzenci aşiretiyle birlikte anılır (Cilt 3, s. 115). Aynı arşiv belgeleri, II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı yönetiminin Kürtlere yönelik politikasını, toplumsal yapının parçalanması ve bu parçalanmışlık üzerinde yüzlerce yerel otoritenin oluşturulması yönünde işlettiğini de yansıtır; Talabani ile Berzenci arasındaki Süleymaniye rekabeti de bu çerçevede okunur (Cilt 3, s. 115).

Entelektüel Üretimdeki İz

Aşiretin adı, yalnızca siyasi-askeri kayıtlarda değil, Kürt tarihine dair entelektüel üretimde de görünür. Aşiretten Nuri Talabani, Basil Nikitin'in Kürtlere dair sosyolojik ve tarihsel incelemesi olan "el-Kurd" (el-Kurd Dirâse Sosyolojîye ve Târîḫiye) adlı eserini Arapçaya çevirenler arasındadır (Cilt 2, s. 123).