Yer
Diyarbekir
Diyarbekir (Âmid), Yukarı Mezopotamya’nın merkezî şehirlerinden olup Mervânî hanedanının merkezi olarak öne çıkar; Mervânîler “el-Mervâniyye Mulûku Diyârbekir” (Diyarbekir Mervânî Hükümdarları) olarak da anılır (Cilt 1, s. 129). Kaynaklarda, Cezîretu İbn Ömer ile Âmid arasında Dicle’ye bakan büyük bir kaleden söz edilir (Cilt 2, s. 27).
Uyûnu’l-Enbâ adlı eserin onuncu bölümü, Irak, el-Cezîre ve Diyarbekir’de yaşayan tabiplere ayrılmıştır (Cilt 1, s. 180).
Osmanlı döneminde Diyarbekir; Mardin, Ayıntab ve Ruha (Urfa) ile birlikte tahrir defterlerine konu olmuş, ayrıca Şer’iyye Sicilleri tutulmuştur (Cilt 3, s. 3-4). Bölge önemli Kürt aşiretlerine ev sahipliği yapmıştır; Zilan, Diyarbekir’den serhada uzanan kadim bir aşiret olarak anılır (Cilt 3, s. 12). Bir Mühimme kaydında, Diyarbekir’den 300 hane ile Erzurum ve Malazgirt taraflarına göç eden Bisyan ve Bociyan aşiretlerinden söz edilir (Cilt 3, s. 13).
Kaynaklar
Kürt Tarihinin Kaynakları, Cilt 1: ANTİKÇAĞ VE İSLAMÎ DÖNEM KAYNAKLARI (2023)
Yazarlar: Muhammet Yücel, Abdurrahman Acar, Nevzat Keleş, Hakan Can, Yusuf Baluken, Bedrettin Basuğuy
Sayfalar: 129, 180
Kürt Tarihinin Kaynakları, Cilt 2: İSLAMÎ DÖNEM COĞRAFYA VE SEYAHAT KİTAPLARI (2023)
Yazarlar: İbrahim İbrahimî, Hakan Can
Sayfalar: 27
Kürt Tarihinin Kaynakları, Cilt 3: OSMANLI ARŞİV BELGELERİ
Yazarlar: Hakî Kaya, Uğur Bayraktar, Şeyhmus Bingül, Hüseyin Siyabend Aytemur, Sinan Hakan
Sayfalar: 3, 4, 12, 13
Kaynaklar “Kürt Tarihinin Kaynakları” serisinden alınmıştır. Seri editörleri: Nurettin Beltekin, Serdar Şengül, Ercan Çağlayan.