Zap

Zap (Büyük ve Küçük Zap), Kürt tarihinin coğrafyasında merkezî bir konuma sahip nehirlerdir; Erbil merkezli Adiabene bölgesi Büyük ve Küçük Zap suları arasında yer alır ve buranın sakinlerinden biri de Kürtlerdir (Cilt 1, s. 20, 53).

Kaynaklar, özellikle Dicle ve Zap nehirleri çevresindeki yerleşimler ve güzergâhlar hakkında değerli bilgiler verir (Cilt 1, s. 30). Antik düzenlemelerde Zabdikene (Zap nehri civarı) gibi yerlerin Roma’ya bağlandığı kaydedilir (Cilt 1, s. 40); Ammianus, dördüncü yüzyıl Sasani-Roma mücadelesinde “Zap halkı”nı anar (Cilt 1, s. 19).

Süryani kaynakları, Büyük Zap kıyısındaki yerleşimlerin Zerdüştî inançlarına ve günlük hayatına dair ayrıntılar verir; Mar Abdişo’nun, Erbil’in kuzeyinde Büyük Zap’a doğru dağlık bir yerdeki Beth Bgaş köyünden olduğu kayıtlıdır (Cilt 1, s. 55, 58).