Şeyzerî

Şeyzerî (Münkız eş-Şeyzerî, Celâleddîn), 488/1095'te Hama yakınlarındaki Şeyzer'de doğmuş, Eyyûbî hükümdarı Selâhaddîn-i Eyyûbî döneminde yaşamış, devlet yönetimi (siyâsetnâme) alanındaki eseriyle tanınan bir İslâm âlimidir (Cilt 1, s. 152). Hayatı hakkında kaynaklarda ayrıntılı bilgi bulunmaz (Cilt 1, s. 153).

565/1169'da Halep'te hekimlik yapmış, Selâhaddîn döneminde Filistin'de hatiplik, kadılık ve muhtesiplik görevlerinde bulunmuştur (Cilt 1, s. 153).

Farklı alanlarda çok sayıda eser telif eden Şeyzerî'nin, Sultan Selâhaddîn'e takdim ettiği iki eseri bulunmaktadır. Bunlardan ilki, devlet idaresinin incelikleri ve yöntemleriyle ilgili kaleme alınan en-Nehcü'l-Meslûk fî Siyâseti'l-Mülûk adlı çalışmasıdır (Cilt 1, s. 154).

Devlet yönetiminde rehberlik etmesi amacıyla Selâhaddîn'e ithaf edilen ve yirmi bölümden oluşan en-Nehcü'l-Meslûk, sonraki yüzyıllarda Osmanlı sultanı I. Selim'in de sık sık başvurduğu eserlerden biri olmuştur (Cilt 1, s. 154).

Eserin Osmanlı kültür dünyasındaki yolculuğu çeviriler aracılığıyla sürmüştür. Keşanlı Nahîfî Mehmed Efendi eseri Osmanlı Türkçesi'ne çevirmiş (Tercemetü'n-Nehci's-sülûk fî siyâseti'l-mülûk, Bulak 1257; İstanbul 1256, 1286); bu tercümenin birinci ile altıncı bölümleri arasındaki kısmı -şiirler ve hikâyelerin bir bölümü hariç- daha sonra Osman Arpaçukuru tarafından günümüz Türkçesine aktarılmıştır (Devlet Başkanının Nitelikleri, İstanbul 2003) (Cilt 1, s. 154).