Abbâsîler

Abbâsîler (749-1258) xanedana xîlafeta Îslamî ya navenda wê Bağdat e. Ji ber ku piraniya serdema Îslamî ya dîroka Kurdan di dema vê xanedanê de derbas bûye, çavkanî di çarçoveya dîroka Kurdan de bi taybetî du sedsalên pêşîn ên Abbâsîyan lêkolîn dikin; ev serdem, qonaxa piştî Xelîfeyên Râşid (632-661) û Emevîyan (661-749) pêk tîne (Cilt 1, s. 88).

Kurd û Xîlafet

Kurdan piştgiriyeke mezin dane şoreşa Abbâsîyan; Kurdbûna fermandarê efsanewî yê şoreşê Ebû Müslim-i Horasanî jî hatiye gotin. Li hemberî vê, çavkaniyên bingehîn qeyd dikin ku Kurdan di heman serdemê de ji ber sedemên mezhebî, etnîkî an yên din car caran serî hildane an jî piştgirî dane serhildanên li dijî xîlafeta Abbâsîyan (Cilt 1, s. 98).

Navê Kurd di Çavkaniyan de

Ev serdem, dema ku navê "Kurd" di dîroknûsiya Îslamê de dest bi bicihbûnê kiriye. Dîroknas Taberî, di sedsala III. ya hicrî (IX. ya mîladî) de yek ji wan dîroknasên pêşîn e ku peyva "Kurd" bi awayekî ku taybetmendiya etnîkî ya civakeke niştecîh îfade dike, bikar aniye; di Dîroka Taberî de gelek rîwayetên der barê Kurdan de hene (Cilt 1, s. 94). Wek mînakek ji bo tevna civakî ya serdemê, bav û kalên Zerdüştî yên cografyanas İbn Hurdâzbih di serdema destpêkê ya Abbâsîyan de Îslamiyet qebûl kirine (Cilt 2, s. 12).

Derketina Xanedanên Herêmî

Qelsbûna desthilatdariya navendî ya Abbâsîyan bi demê re, rê li ber xanedanên herêmî vekiriye; nitece, xanedanên Kurd ên wekî Annâzîler ku di navbera salên 381-511/990-1171 de li herêma Cibal a rojavayê Îranê hukum kirine, berhema vê pêvajoyê ne (Cilt 1, s. 141).