Akkoyunlu

Akkoyunlu, geç ortaçağ ve erken yeniçağda Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile çevre coğrafyada etkili olan bir Türkmen hanedanıdır. Adı, bu hanedanı taşıyan Türkmen aşiretlerinden gelir.

Kürt tarihinin kaynaklarında Akkoyunlu, bölgenin tarihini biçimlendiren dönemler arasında sayılır; salnamelerdeki Diyarbekir vilayet tarihinde Hamdaniler, Mervaniler, Artuklular, Eyyûbîler, Tatarlar, İlhanlılar ve Karakoyunlu ile birlikte Akkoyunlu dönemi de aktarılır (Cilt 4, s. 257). Akkoyunlu ve Karakoyunlu denilen Türkmen aşiretlerinin bölgeye gelip ahali ile karışması, kaynaklarda Kürtlerin güneyden kuzeye doğru yayılışıyla birlikte anlatılır; Erzurum vilayeti için de Abbasi, Selçuklu ve Akkoyunlu zamanlarında birçok Türk ve Türkmen aşiretinin buraya yerleştiği belirtilir (Cilt 4, s. 101, 104).

Hanedan, Osmanlı kroniklerinde Kürt beyleri ve âlimleriyle ilişkisi bağlamında da anılır. Önemli âlim ve devlet adamı İdris-i Bitlisi önceleri Akkoyunlu sarayında bulunmuş, 1501'de Safevî Devleti'nin kurulmasıyla Osmanlı'ya geçerek II. Bayezid'in hizmetine girmiştir (Cilt 4, s. 25). Yine kaynaklara göre II. Mehmed döneminde Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, sulh için annesini ve Çemişgezek hâkimi Kürt Şeyh Hasan Kürdî'yi elçi olarak göndermiştir (Cilt 4, s. 49).