Hamdullah Müstevfî

Hamdullah Müstevfî, Târîh-i Güzîde ve Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserleriyle tanınan bir İslam dönemi tarihçisi ve coğrafyacısıdır. Kürt tarihi kaynakları arasında özellikle "Kürdistan" adının ilk kez kullanıldığı eserlerin müellifi olarak öne çıkar.

"Kürdistan" Adı

Müstevfî'nin eserleri, "Kürdistan" adlandırmasının erken kullanımı bakımından kaynak değeri taşır. Bu ad, müellifin Târîh-i Güzîde adlı eserinde "Kurdabad" biçiminde, Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserinde ise doğrudan "Kürdistan" biçiminde geçmektedir (Cilt 1, s. 88).

Annâzîler Hanedanı

Müstevfî, İran'ın batısında Cibal bölgesinde 381-511/990-1171 tarihleri arasında hüküm süren Kürt hanedanı Annâzîler'in adını kaydeden tarihçiler arasında anılır. Hilâl b. Muhassin es-Sâbî ve İbnü'l-Esîr gibi tarihçiler hanedanın ismini Benû Annâz olarak zikrederken; İbnü'l-Cevzî, Hamdullah Müstevfî ve Şerefhan gibi tarihçiler hanedanın ismini Ayyâr'a nisbetle Benû Ayyâr olarak vermektedir. Bu ihtilafın, yazılışları benzer harflerin hatalı istinsahından kaynaklanmadığı kabul edilirse, hanedanın Kürtçe bir kelime olan ve kimi Kürt şahsiyetlerin nisbesinde de görülen "eyar" sözcüğüne nisbetle adlandırılmış olması muhtemeldir (Cilt 1, s. 141).

Bir Kaynak Olarak Târîh-i Güzîde

Müstevfî'nin Târîh-i Güzîde adlı eseri, Annâzîler hanedanının siyasi tarihi hakkında bilgi veren temel kaynaklar arasında sayılır. Bu bağlamda eser; İbn Miskeveyh'in Tecâribü'l-Ümem'i, Hilâl b. Muhassin es-Sâbî'nin Kitâbü't-Târîh'i, İbnü'l-Esîr'in el-Kâmil fi't-Târîh'i, İbnü'l-Cevzî'nin el-Muntazam fî Târîhi'l-Mülûk ve'l-Ümem'i ile Şerefhan'ın Şerefnâme'si gibi eserlerle birlikte zikredilir (Cilt 1, s. 147).