Hasanveyhîler

Hasanveyhîler, Cibâl bölgesinde hüküm süren bir Kürt hanedanıdır. Kurucusu Hasanveyh, Büveyhî hükümdarı Rüknüddevle ile iyi ilişkiler geliştirmiş; ancak Irak’ta hüküm süren Muizüddevle onu saltanatı için tehdit görerek 355/965’te Şehrezor üzerine büyük bir ordu göndermiştir. Hasanveyh, bu orduyu Erbil’in batısında yenilgiye uğratmış; Dînever üzerine gönderilen ikinci ordu da sonuçsuz kalınca Muizüddevle 50.000 dinar göndererek onunla barış yapmak zorunda kalmıştır (Cilt 1, s. 120).

Hasanveyh’in ardından emirlik, Adudüddevle’nin hil‘at giydirip emîr tayin ettiği Bedir’e geçmiştir. Bedir; Sâbûrhâst, Dînever, Ahvâz, Burûcerd, Esedâbâd ve Nihâvend’de tam bir hâkimiyet kurmuştur. Adudüddevle’nin 372/983’te vefatının ardından hanedan mensupları arasında taht mücadelesi başlamış, Bedir bir süre Karatekin el-Cehşiyârî komutasındaki orduyla Karmisin vadisinde mücadele etmiştir (Cilt 1, s. 121).

Bedir, hükmü altındaki bölgelerde adaleti ve güveni tesis etmiş, kendi adına para bastırmış; Mekke yolundaki Bedevî Araplara para dağıtarak hacıların güvenle yolculuk etmesini sağlamış ve ticarî faaliyetlerin rahatça yürütülmesi için çaba göstermiştir. Bedir’in öldürülmesinin ardından Büveyhî hükümdarı Şemsüddevle, Hasanveyhî Emîrliği’ne ait toprakların tümünü ele geçirmiş; toprakları geri almaya çalışan Tâhir b. Hilâl yenilerek Hemedân’da hapsedilmiştir (Cilt 1, s. 122).