ANSİKLOPEDİ
Ansiklopedi
Kürt tarihinin konularını A'dan Z'ye keşfedin; her madde birincil kaynaklardan derlenir.
- Hanedan
Babanlar
Babanlar (Baban Hanedanı), Bağdat ve Kürdistan coğrafyasında güçlü olan bir Kürt hanedanıdır (Cilt 4, s. 63). Osmanlı-İran sınırındaki Kürt aşiretlerinden olan …
- Yer
Bargiri
Bargiri, Van Gölü havzasında, Van mutasarrıflığına bağlı bir kaza merkezidir; Erciş ve Adilcevaz ile birlikte gölün çevresinde yer alır (Cilt 4, s. 143). Osman…
- Aşiret
Barzaniler
Barzaniler, Barzan karyesi (köyü) merkezli, Güney Kürdistan’ın önemli Kürt şeyh ailesi ve aşiretidir; arşiv belgelerinde “Barzan karyesi ve Barzaniler” başlığıy…
- Yer
Basra
Basra, Kürt tarihine kaynaklık eden âlimlerin ilim tahsil ettiği bir merkezdir; coğrafyacı İbn Rüsteh Basra’da yetişmiş (Cilt 2, s. 13), Belazurî de kısa bir sü…
- Yer
Bayezid
Bayezid (Doğubayezit), İran hududuna yakın, Kürt mîrlerinin yönettiği bir sancaktır; Bayezid Sancağı Ekrad Mîri Mahmud Paşa’ya tevcih edilen berat, bu mîrliğin …
- Yer
Bağdat
Bağdat, Abbâsî hilafetinin merkezi olarak, Kürt tarihine dair bilgi veren çok sayıda âlim ve tarihçinin yaşadığı bir ilim merkeziydi. Belazurî, Ya‘kūbî ve Taber…
- Kişi
Bedirhan
Bedirhan (Bedirhan Bey), 19. yüzyılda öne çıkan Kürt mîrlerindendir; Mîr Muhemmedê Rewandizî gibi mîrlerle birlikte anılır (Cilt 3, s. 57). Tanzimat’ın uygulanm…
- Kişi
Belazurî
Belazurî, miladi dokuzuncu asırda yaşamış en büyük İslam tarihçilerinden biridir (Cilt 1, s. 89; Cilt 2, s. 11). Belazurî, Fütûhu’l-büldân adlı eserinde Müslüm…
- Aşiret
Berzenci
Berzenci, kaynaklarda bir Kürt aşireti ve şeyh ailesi olarak anılır; Osmanlı-İran sınırındaki Süleymaniye üzerindeki egemenlik mücadelesinde Talabani aşiretiyle…
- Aşiret
Beşnevî
Beşnevî (Bejnevî), Cizre bölgesinde yaşayan bir Kürt aşiretidir (Cilt 1, s. 129). Mervânîlerin hâkim olduğu coğrafyada Humeydî, Lârî, Hezbânî, Hakkârî ve Buxtî …
- Yer
Bitlis
Bitlis, antik Niphates dağlarının lokalizasyonunda Bitlis-Siirt güzergâhıyla ilişkilendirilir (Cilt 1, s. 48). Erken İslamî dönemde Bitlis-Hîzân ile Siirt-Ma‘de…
- Yer
Botan
Botan, adını Botan (Bohtan) Nehri’nden alan bir bölgedir; Ksenophon’un “Kardukhia” dediği güzergâh, bu nehrin güneyinden tarihî Kürdistan topraklarına doğru uza…
- Aşiret
Buhtî
Buhtî (Buhtîyye), çok sayıda boyu bulunan ünlü bir Kürt kabilesidir (Cilt 2, s. 112). İlk İslam dönemlerinden itibaren görünürlük kazanmış; mîrliklerinin merkez…
- Kişi
Bâz
Bâz lakabıyla bilinen Ebû Abdillâh el-Hüseyin, Zevezân bölgesinin en önemli Kürt aşiretlerinden Humeydî’nin Çehârbuxtî koluna mensuptu; bu aşiret sonradan Kuzey…
- Hanedan
Büveyhîler
Büveyhîler, 10.-11. yüzyıllarda Irak ve Cibâl bölgesinde hüküm süren bir hanedandır; Kürt emîrlikleriyle ilişkileri Kürt tarihinin önemli bir bölümünü oluşturur…
- Kişi
Büyük İskender
Büyük İskender (Makedonyalı İskender), antik kaynaklarda Kürt tarihinin coğrafyasıyla ilişkilendirilen kavimlerle olan karşılaşmaları üzerinden anılır. İran sef…