ANSİKLOPEDİ
Kürt tarihinin konularını A'dan Z'ye keşfedin; her madde birincil kaynaklardan derlenir.
Mahmud Berzenci (Şeyh Mahmud), Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Süleymaniye'de riyasetinde Kürdistan Hükümeti teşkil edilen ve Osmanlı arşiv belgelerinde "Şeyh …
Mahmudi (Mahmudiye), Osmanlı döneminde Van bölgesinde, Hakkâri çevresinde yer alan bir Kürt sancağı ve daha sonra kaza olarak örgütlenmiş idari birimdir; idare …
Makdisî (Mukaddesî; tam adıyla Şemseddîn Ebu Abdillâh Muhammed; ö. 390/1000 civarı), klasik İslam coğrafya literatürünün en büyük temsilcilerinden biri sayılan …
Makrîzî (Ebû Muhammed Takıyyüddîn Ahmed b. Alî b. Abdilkâdir b. Muhammed el-Makrîzî), Memlük dönemi Mısır'ının en önemli tarihçilerinden biridir. 766/1364'te Ka…
Malatya, Kürtlerin yaşadığı coğrafyanın batı sınırında konumlanan, tarihî kaynaklarda hem İslamî dönem coğrafya literatüründe hem de Osmanlı arşiv kayıtlarında …
Malazgirt (Malazgird), Muş bölgesinde yer alan, 1071'deki Selçuklu-Bizans savaşıyla tarih kaynaklarına geçen, Kürt hanedanı Mervânîlerin tarihinde dönüm noktala…
Maraş, Osmanlı döneminde hem müstakil bir ahkâm eyaleti hem de Halep eyaletine bağlı bir sancak olarak teşkilatlanan ve Kürt aşiretlerinin yoğun şekilde hareket…
Mardastan, antik ve geç antik çağ kaynaklarında Armenia coğrafyasının bir parçası olarak anılan, Van Gölü çevresine yerleştirilen tarihî bir bölgedir. Adı, bölg…
Mardiler (Mardlar / Amardiler), antik ve klasik kaynaklarda Kürtlerle ilişkilendirilen, savaşçılığıyla ve dağlık coğrafyaya bağlı yaşam tarzıyla öne çıkan bir k…
Mardin, Yukarı Mezopotamya'da el-Cezîre bölgesinde yer alan tarihî bir şehir ve yerleşim merkezidir. İslâmî dönem coğrafya kaynaklarında Cezîre'nin kuzey kesimi…
Med (Medler), İslam öncesi dönem birincil kaynaklarında geçen ve Kürtlerle ilişkisi tartışılan eski Yakın Doğu kavimlerinden biridir; antik kaynaklarda Media co…
Memlükler (Memlûkler), Eyyûbî hanedanının ardından Mısır ve Bilad-ı Şam'da hüküm süren devlettir; son Eyyûbî sultanı es-Salih Necmeddin Eyyûb'un ölümünden sonra…
Mervân (Mervân b. Kek), 983-1085 yılları arasında Kuzey Mezopotamya'da hüküm süren Mervânî hanedanına (Mervânoğulları) adını veren kişidir. Aslen Siirt ile Made…
Mervânîler (Benî Mervân/Mervânoğulları, Âl-ı Mervân), 983-1085 yılları arasında Kuzey Mezopotamya'da hüküm süren bir hanedandır; kaynaklarda "el-Mervâniyye Mulû…
Mes‘ûdî (ö. 345/956), erken İslam döneminin en önemli tarihçi ve coğrafyacılarından biridir. Kürtlerin kökeni, aşiretleri, yerleşim alanları ve dinî-mezhebî kim…
Meyyâfârikîn, Yukarı Mezopotamya'da, Diyarbekir bölgesinde yer alan tarihî bir şehirdir. Orta Çağ'da Mervânî hanedanının başkenti olmuş, çevresindeki Âmid ve Ci…
Mezopotamya, Dicle ve Fırat nehirleri arasında uzanan tarihî bölgenin adıdır ve antik dönemden Osmanlı'ya uzanan Kürt tarihinin başlıca coğrafi sahnelerinden bi…
Milli (Millî), Osmanlı arşiv belgelerinde ve klasik kaynaklarda adı sıkça geçen, yaşam ve faaliyet alanı başta Diyarbekir ile Mardin çevresi olmak üzere Yukarı …
Moses Khorenatsi (Horenli Musa; Batı literatüründe Moses Chorenensis), yaşadığı dönemin kesin tarihlendirilmesi tartışmalı olan, geleneksel olarak 5. yüzyıla ye…
Moğollar, 13. yüzyılda Yakın Doğu'ya yönelen istilalarıyla Kürt coğrafyasını, kentlerini ve siyasi düzenini derinden sarsan bir güçtür. İstilanın etkileri hem d…
Mumehhiduddevle (Ebû Mansûr Saîd b. Mervân), Meyyâfârikîn merkezli Mervânî hanedanının hükümdarlarından biridir. ## Hanedanın Kuruluşu Devletin asıl kurucusu …
Musul, Yukarı Mezopotamya'da, Dicle havzasında yer alan ve Ortaçağ boyunca bölgenin başlıca siyaset, ticaret ve ilim merkezlerinden biri olan tarihî bir kenttir…
Muş, tarihî Kürdistan coğrafyasının kuzeyinde, Bitlis ve Ahlat ile aynı bölgesel havzada yer alan ve Osmanlı arşiv kaynaklarında bir idarî birim (nahiye/sancak)…
Müneccimbaşı (Ahmed Dede Efendi), 17. yüzyılda yaşamış Osmanlı âlimi ve tarihçisidir. Adını, Osmanlı sarayında uzun yıllar yürüttüğü müneccimbaşılık görevinden …
Mısır, Kuzey Afrika'da yer alan ve Kürt tarihinin İslamî döneminde —özellikle Eyyûbî dönemi ile sonrasında— merkezî bir konuma sahip olan bölgedir. Hem siyasi b…