Şemseddin Sami

شمس الدین سامی، نویسنده ای که در دوران دولت عثمانی روزنامه نگاری، لغت نویسی، زبان شناسی، تئاتر و رمان نویسندگی کرده و تهیه کننده کامسوی العلام در تاریخ، جغرافي و انسائیکلوپیای مردانی مشهور است (جلد 4 ص 102). اولین جلد از کاموس العلم کاموسعلم در سال 1889 و ششمین جلد در سال 1898 چاپ شد (جلد ۴، ص ۱۰۲). نام مکان ها و افراد به ترتیب الفبایی معرفی شده و موارد زیادی در مورد کردها به طور مستقیم یا غیر مستقیم وجود دارد (جلدی ۴،ص ۱۰۲؛جلد۴،ص ١٠۳). آتک در ولایت دیاربکیر به عنوان یک ناهییه وابسته به قنچه مرکزی معرفی می شود (کلد ۴، ص ۱۰۳). در ماده اکشادگ، قبیله کرد به نام زینانی در کوه های قنزه ساکن است و اکثر خانواده اش تقریباً ۲۰۰۰ نفر کرد هستند؛ در ماده الباک، قبیلۀ ارثش و شاکک به این حادثه وابسته است (کلڈ ۴،ص ۱۰۴). ماده آشیدا، یک قبیلی کرد بزرگ را که در جبل ای تور در اطراف موسله قرار دارد و به ۱۷ قبیلا تقسیم شده است، روایت می کند (کلید ۴، صفحه ۱۰۴) . در ماده درسیم، این منطقه "از ابتدا به قبیلهای کرد" شناخته می شود؛ در ماده دوحک، گفته می شود که اکثر خانواده اش کرد هستند (جلد ۴، ص ۱۰۷). در ماده مالاجیرت نوشته شده است که ۲۱۰۰۰ نفر از جمعیت ۱۲۰۰۰ نفر مسلمان و کرد هستند و حیوانات پرورش یافته توسط کردها به دیاربکر و اطراف آن منتقل می شوند (جلدی ۴،ص ۱۱۳). در جغرافیای ایران، کرد ها نیز در اثر بازتاب شده اند: ماده آردلان (Erdelan) از ولایت که بخشی از جنوب شرقی کردستان در دست ایران را تشکیل می دهد و مرکز آن شهر سینای است، می گوید؛ ماده آذربایجان در جنوب غربی ولایت، در نزدیکی دریاچه رمیه، اکثریت کرد ها را ثبت می کند (جلد ۴، ص ۱۰۳). بر اساس قانون ایران، بعد از ترکمن ها در این کشور بیشترین جمعیت به کرد ها تعلق دارد و با حدود نیم میلیون نفر جمعیت در جنوب آذربایجان، اطراف دریاچه ارومیه و اردلان زندگی می کنند؛ برخی از کردها و عربها سنی هستند (جلد ۴، ص ۱۰۵). ماده هوزستان نشان می دهد که ساکنان کوه های شمال شرقی این ایالت از نژاد کردها (لور) هستند؛ ماده لور نام منطقه را از قبیله های کرد از لور گرفته است؛ ماده Loristan می گوید که بیشتر خانواده اش کرد هستند (جلد ۴، ۱۰۷؛ جلد ۴، ۱۱۳). ماده کرکوک می نویسد که سه چهارم خانواده اش کورد هستند؛ مادۀ کرمانشاه می گوید این شهر مرکز ایالت کردستان ایران است (جلद ۴، ۱۳۱۳). ## مقالات شخص و جامعه کرد در اثر شخصیت های کرد نیز ذکر شده است. مقالۀ ادریس بیتلیسی او را از "عمرات و معارف کردستان" می داند؛ که او از شاه اسماعیل فرار کرده و به عثمانی دعوت کرده، به نام دوین بائیزید هشت بیشت را نوشته و در زمان انتقال کردستان به حکومت عثماني خدمت کرده است (مجموعه ۴، ص ۱۰۶). مقالای ابراهیم پاشا (کردستان) ، سلطان دوم. در ماده بتیلیس شهر به عنوان "شهر در کردستان" تعریف شده است، و گفته می شود که سه چهارم جمعیتش کرد بوده و در قرون وسطی مرکز یک دولت کرد بسیار کوچک بوده است (جلد ۴، ص ۱۰۵). این مقالات از کاموس آل عالم، با آمار جمعیت، تقسیمات اداری، نام قبیله ها، زبان ها و مذاهب، نشان می دهد که چگونه کردستان و کردستان در اواخر قرن نوزدهم در محیط علم عثمانی شناخته شدند (کلف ۴، ص ۱۰۳؛ جلد ۴،ص ۱۰۵).