Bedirhan

Bedirhanlar (Bedirhaniler)، یک خانواده امیرنشین کُردی با مرکزیت Cizre-Botan بوده و شناخته‌شده‌ترین عضو این خانواده، Bedirhan Bey، یکی از امیران برجسته کُرد در قرن نوزدهم است. این خانواده، حتی پس از تبعید نیز ردپای خود را حفظ کرده و در دوره پایانی عثمانی تا سال‌های جنگ جهانی اول و آتش‌بس به فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی پرداخته است.

امیرنشینی و انحلال

Bedirhan Bey در مرحله اجرای Tanzimat، قدرت خود را به عنوان امیر Cizre-Botan نشان داد؛ و در همان دوره به عنوان فرماندار Cizre نیز در اسناد عثمانی ثبت شده است (جلد 3، ص 78؛ جلد 3، ص 75). در این سال‌ها، نستوری‌ها، از جمله قبیله Tiyari، از خشم Bedirhan Bey بی‌نصیب نماندند؛ و اسناد مربوط به درگیری‌های بین Bedirhan و نستوری‌ها که به سفیران عثمانی ارسال شده بود، در آرشیو موجود است (جلد 3، ص 78؛ جلد 3، ص 59).

قدرت این خانواده با تمرکزگرایی عثمانی به پایان رسید. پس از فرآیندی که در ادبیات "اولین تمرکزگرایی" نامیده می‌شود و در دهه 1830 آغاز شد، امیرنشینی Botan در اواسط دهه 1840 سقوط کرد و پس از انحلال آخرین امیرنشینی کُرد، دولت عثمانی در سال 1846 ایالت Kürdistan را تأسیس کرد (جلد 3، ص 57). در یک منبع مربوط به این فرآیند، ذکر شده است که به دلیل تردید کُردها در پذیرش پیشنهادات عثمانی، در سال 1845 Müşir Osman Paşa با نیروی بزرگی به Kürdistan فرستاده شد و علیه Bedir Han، رئیس اول آنها، اقدام شد (جلد 4، ص 90). در فرمان‌هایی که پس از تبعید به Meclis-i Mahsus منعکس شد، ذکر Osman و Hasan Bey از Bedirhan Paşazadeler نشان می‌دهد که این خانواده در مناطق جغرافیایی که اسکان داده شده بودند نیز قابل پیگیری بودند (جلد 3، ص 77).

ردپای آن در آرشیوها

در آرشیوهای عثمانی، با جستجوی کلمه کلیدی "Bedirhan Bey" می‌توان به اطلاعات غنی در مورد تاریخ کُرد دست یافت؛ و با یک جستجوی واحد با نام‌هایی مانند "Bedirhan Bey" و "Musa Bey" می‌توان به هزاران سند دسترسی پیدا کرد (جلد 3، ص 75).

فعالیت‌های سیاسی

در سال‌های جنگ جهانی اول، اعضای این خانواده درگیر فعالیت‌های سیاسی فشرده‌ای بودند. تلگرام‌های رمزگذاری شده‌ای که به Dâhiliye Nezareti در مورد فعالیت‌های Abdürrezzak Bedirhan در منطقه و روابط برخی قبایل با Bedirhaniler ارسال شده بود، در آرشیو ثبت شده است (جلد 3، ص 129). در دوره آتش‌بس و کنفرانس صلح پاریس نیز، مذاکرات Faik، معاون عضو دادگاه Musul از Bedirhaniler، با قبایل Şemdinan، Gevar و Çölemerik ثبت شده است (جلد 3، ص 132)؛ همچنین جلسه برگزار شده توسط Cemilpaşazâde Ekrem Bey به همراه Faik Bey (Bedirhan) از Süleymaniye در باشگاه کُرد Diyarbekir و مسئله Halil Bedirhan، فرماندار Malatya، نیز در اسناد آن دوره منعکس شده است (جلد 3، ص 134)؛ علاوه بر این، در اسناد ذکر شده است که یکی از Bedirhaniler در کنار فردی که در داخل Mardin Livası برای تأسیس Kürdistan تبلیغ می‌کرد، حضور داشته است (جلد 3، ص 133).

مطبوعات و اندیشه

جایگاه این خانواده در زندگی مطبوعاتی و فکری کُرد نیز در منابع مشخص است. مشکلات Abdurrahman Bedirhan در فرآیند انتشار روزنامه Kürdistan در روزنامه Osmanlı گزارش شده است (جلد 4، ص 226)؛ و Kamran Ali Bedirhan نیز در İctihad مقالاتی درباره ثروت‌های طبیعی Kürdistan و مطالعات کُردی در ادبیات غربی نوشته است (جلد 4، ص 217).