Strabon

Strabon (MÖ 64 - MS 19), Antik Çağ'ın en önemli yazarlarından biri olarak kabul edilen Grek coğrafyacı, tarihçi ve filozoftur. MÖ 63/64 yılında Amasya'da doğduğu için "Amasyalı Strabon" unvanıyla tanınır ve eserlerini Grekçe (Eski Yunanca) vermiştir (Cilt 1, s. 30).

Strabon'un en meşhur eseri, on yedi ciltten oluşan coğrafya çalışması Geographika [Coğrafya]'dır. Bunun yanı sıra, Coğrafya kitabının girişinde kendisinden ve daha sonra bazı antik yazarlardan öğrenildiği kadarıyla, günümüze ulaşmayan Historika Hypomnemata [Tarih Notları] adlı bir eser de yazdığı bilinmektedir (Cilt 1, s. 30).

Geographika, Kürt tarihinin antik dönemi açısından kimi bilgileri yalnızca kendi metninde barındırması bakımından özel bir önem taşır. Strabon, Eretrialıların Persler tarafından tehcir edilmek suretiyle Gordyene'ye yerleştirildiklerinden, geri kalanların ise Antakya'da kaldıklarından söz eder (16.1.25 ve 16.2.5). Bu bilgiler yalnızca Strabon tarafından zikredilmiş olup başka herhangi bir kaynakta geçmemektedir (Cilt 1, s. 31).

Mardlar/Amardiler adıyla anılan bir kavme ilk defa Strabon'un eserinde geniş yer verilir. Strabon bu grubu bir Pers aşireti olarak anar ve Mardları ilk kez belirli bir coğrafya ile ilişkilendiren de odur. Geographika'da Mardiler önce Anariakilerle birlikte Hyrcania bölgesiyle ilişkilendirilir (11.6.1-2); aynı bölümün devamında ise Strabon, Media ile Armenia dağlarının sınırlarında yaşayan Amardileri Gelae, Cadusii, Vitii ve Anariake gibi kavimlerle birlikte zikreder (11.6.4-7) (Cilt 1, s. 31).

Strabon'un eseri, dolaylı olarak da Kürt tarihiyle bağlantılı tartışmalara kaynaklık eder. Briant, Persçe karşılığı Kurtaš olan Kardakes zümresinin farklı etnik aidiyetleri de kapsadığı kanaatine vararak, Strabon'un Geographika'sına atfen bu grubun Pers ordusunda fiziksel nitelikleriyle ön plana çıkmış piyade kuvvetleri olduğuna dikkat çeker (Cilt 1, s. 28).