Belazurî

Belazurî (m. 279/892-93), ku di sedsala 3. ya hicrî / 9. ya mîladî de jiyaye, yek ji mezintirîn dîroknasên Îslamê yên wê serdemê ye. Navê wî yê tevahî Ebü'l-Hasen Ahmed b. Yahyâ b. Câbir e (Cild 1, r. 89; Cild 2, r. 11).

Esil û Xwendina Wî

Belazurî, ku cih û dîroka jidayikbûna wî nayê zanîn, bi delîla ku berhema xwe ya bi navê Kitâbü ʿAhdi Erdeşîr, ku bi Farsî nivîsandiye, wergerandiye Erebî, wekî bi eslê xwe Îranî tê qebûlkirin. Bapîrê wî, di dema Hârûnürreşîd de, li Misrê di peywira katibiyê de bû. Xwendina xwe ya kevneşopî, ji ber peywira bavê wî ya li Sûriyeyê, li Dımaşk û Humusê qedandiye û paşê çûye Bexdayê (Cild 1, r. 89; Cild 2, r. 11). Ji gelek muhaddis, dîroknas û zanyarên nesebê yên wekî el-Medâinî, Îbn Sa'd, Ebû Ubeyd el-Qasim b. Sellam û Îbn Ebî Şeybe ji aliyê zanistî ve sûd wergirtiye; bi rêwîtiyên xwe yên bo Hîcaz, Şam û Îranê, derfet dîtiye ku herêmên ku bûyerên dîrokî yên ku wî vegotine lê qewimîne ji nêz ve nas bike (Cild 2, r. 11).

Girîngiya Wî Ji Bo Dîroka Kurdan

Girîngiya wî ji bo dîroka Kurdan, ji berhema wî ya bi navê Fütûhu'l-büldân tê. Di vê berhemê de, dema ku behsa fetha cihên niştecihbûna Kurdan ji aliyê Misilmanan ve dike, di heşt cihên cuda de peyva "Ekrad" (Kurdan) bi kar aniye (Cild 1, r. 90). Di vê serdemê de ku fetihên Îslamê zêde bûn, ku yek ji gelên ku Erebên Misilman di dema sefera xwe ya Iraqê de pê re rû bi rû mane Kurd bûn, bûye sedem ku di berhemên dîroknasên Îslamê yên destpêkê yên wekî Belazurî de qeydên derbarê Kurdan de derkevin holê (Cild 1, r. 87).