ANSÎKLOPEDÎ
Ansîklopedî
Mijarên dîroka kurdî ji A heta Z vekole; her madde ji çavkaniyên bingehîn tê berhevkirin.
- Xanedan
Babanlar
Babanlar (Baban Hanedanı), Bağdat ve Kürdistan coğrafyasında etkili olmuş güçlü bir Kürt hanedanıdır (Cilt 4, s. 63). Osmanlı-İran sınır bölgesindeki Kürt aşire…
- Cih
Bargiri
Bargiri, Van Gölü havzasında, tarihsel olarak Van Sancağı'na (Van mutasarrıflığına) bağlı bir kaza merkezidir. Erciş ve Adilcevaz ile birlikte gölün kuzey ve do…
- Êl
Barzaniler
Barzaniler, Güney Kürdistan'da Barzan karyesi (köyü) merkezli bir Kürt şeyh ailesi ve aşiretidir. Osmanlı arşiv tasniflerinde aile ve aşiret, "Barzan karyesi ve…
- Cih
Basra
Basra, Aşağı Irak'ta, Basra Körfezi'nin kuzeyinde yer alan tarihî bir şehir ve idari merkezdir. Kürt tarihinin kaynaklarında hem klasik İslam coğrafyacılarının …
- Cih
Bayezid
Bayezid (bugünkü Ağrı/Doğubayezit), Osmanlı idaresinde İran hududuna yakın, Kürt mîrlerinin yönettiği bir serhad sancağıdır. Stratejik sınır konumu, yurtluk-oca…
- Cih
Bağdat
Bağdat, paytexta xîlafeta Abbâsî û yek ji navendên zanistî yên herî girîng ên cîhana Îslamê ye; bajarek e ku piraniya dîroknas û zanyarên ku agahiyên herî destp…
- Xanedan
Bedirhan
Bedirhanlar (Bedirhaniler), Cizre-Botan merkezli bir Kürt mîr ailesi olup ailenin en bilinen ferdi, 19. yüzyılda öne çıkan Kürt mîrlerinden Bedirhan Bey'dir. Ai…
- Kes
Belazurî
Belazurî (ö. 279/892-93), hicrî 3. / miladî 9. yüzyılda yaşamış, dönemin en büyük İslam tarihçilerinden biridir. Tam adı Ebü'l-Hasen Ahmed b. Yahyâ b. Câbir'dir…
- Êl
Berzenci
Berzenci, Güney Kürdistan'ın Süleymaniye-Kerkük havzasında yerleşik bir Kürt aşireti ve şeyh ailesidir. Osmanlı arşiv belgelerinde hem yerel bir güç odağı hem d…
- Êl
Beşnevî
Beşnevî (Bejnevî, kaynaklarda Beşneviyye), Cizre (Cezîretu İbn Ömer) çevresinde yaşamış, Ortaçağ İslam coğrafya ve tarih kaynaklarında adı sıkça geçen bir Kürt …
- Cih
Bitlis
Bitlis, Doğu Anadolu'da, Van Gölü havzasının güneybatısında yer alan tarihî bir Kürt kentidir. Antik ve İslamî dönem kaynaklarından Osmanlı arşiv belgelerine ka…
- Cih
Botan
Botan (Bohtan), adını bölgeden geçen Botan (Bohtan) Nehri'nden alan, tarihî Kürdistan'ın güneydoğusunda yer alan bir bölge ve aynı adı taşıyan bir Kürt mîrliğin…
- Êl
Buhtî
Buhtî (Buhtîyye), Ortaçağ İslam coğrafya ve seyahat kaynaklarında çok sayıda boyu bulunan, geniş bir Kürt kabilesi olarak anılan topluluktur. Yurtları Yukarı Me…
- Kes
Bâz
Bâz (tam adıyla Ebû Abdillâh el-Hüseyin), 10. yüzyılda Kuzey Mezopotamya'da yaşamış ve sonradan kurulacak Mervânî hanedanının atası kabul edilen Kürt aşiret rei…
- Xanedan
Büveyhîler
Büveyhîler, 10.-11. yüzyıllarda Irak ile İran'ın batısındaki Cibâl bölgesinde hüküm süren bir hanedandır. Deylemî kökenli olan hanedanın Kürt emîrlikleriyle kur…
- Kes
Büyük İskender
Büyük İskender (Makedonyalı İskender), Antikçağ Makedonya hükümdarı olup Doğu Seferleri ve İran'ı işgaliyle tanınır. Kürt tarihi açısından önemi, antik Grekçe v…