Şikak

Şikak (Şikakî, Şekak, Şıkak) yek ji eşîrên mezin ên Kurd ên ku li herêma sînorê Osmanî-Îranê di erdnîgariya navbera gundên Van-Hakkâri û Hoyê de dijîn (Cilt 4, s. 78; Cilt 4, S. 181). ## Mehmed Hurşid Paşa di Çavkaniyên Geografî û Geografiyê de, li Seyahatnâme-i Hududê li ser eşîrên mezin ên Kurd ên herêmê di hejmartinê de, bi eşîr û eşîr yên wekî Atmanî, Baban, Bıradost, Caf, Celali, Hayderan, Hemavend, Milan, Rişvan û Zîlan re agahî bi şêniyên Şikakî û destê wan dide (Cilt 4, p. 78). Li ser navê kurdên Şikakê, li gel komeleyên sînorî yên Somay û Bıradostê, di heman nivîskarê de, di nivîsa xwe de hatiye nivîsandin. Di wergerîna ser axa Azerbaycanê ya Îranê ya sala 1890an de, li ser şêniyên Azerbaycana tê gotin ku "Şekakên" li gundê Hoyê ji mezhebê Sunnî ne (Bild 4, rûpel 181). Di belgeyên Arşîvê Osmanî de, di arşîvên Osmanî da, di lêkolînên belgeyan yên derbarê Kurdan de, navên eşîrên navîn bi kar tînin; di vê çarçoveyê de, eşîrê Şêki, Celali, Milli û Hasenan jî di nava eşîretan de ne. Di nav belgeyên sedsalê de qeydên derbarê kirîna leşkerî ya eşîra Şikaki ya li derdora Hakkariyê (Cilt 3, s. 65) hene. Li gor heman berhemê, Şah Abbas, desthilatdarê Safeviyê, hêzên mezin ên Kurd di artêşa Îranê de cihê girîng daye û fermandarên wekî Şikakî Ali Can Sultan jî ji nav wan yekîtiyan derketin û di nava artêşê Îranê de bûn (Kolleksyon: Zekî Beg, Kurd û dîroka Kurdistanê, PDF s. 191). Şikek (Şakak) jî di lîseya dîrokî ya Kurd a Gunter de weke maddeyeke cuda tê de (Kolleksyon: Gunter, Historical Dictionary of the Kurds, PDF p. 225). Di belgeyên Osmanî yên dema Mutareqê de, raportên Van Valisi Bey Haydar ên li ser ser serokê eşîrên Şîqakê hene (Tilpa 3, s. 131). Di katalogên wê demê de, telegrama şîfî ya Van Valîs Beydar ya ku dibêje ku piştî Simko Ağa di êrîşa li Rumiyeyê de 50 mirî û birîndarên wê li bajarê desthilatdar kiriye, êrîşî Maku kiriye û birayê Serdarê Maku girtîye, ji 6ê Gulanê 1335ê (6ê Gulana 1919ê) tê tomar kirin. Di heman belgeyan de tê diyarkirin ku Simko bi tundî li dijî nivîsandina Şêxmeqsûdê Îranê li Tebrisê ku Ermenî û Nastûrîyan bo Simko dişîne herêmê (Tilt 3, p. 122) û wêjeya nûjen dibêje ku Îsmaîl Aga Simko di navbera salên 1919-1922an de serhildanên mezin li Îranê pêşeng bû û di meha Tîrmeha 1930an de ji aliyê Îranê ve bi komkujiyekê hate kuştin (Kollection: Gunter, Historical Dictionary of the Kurds, PDF p. 21).