Halep

حەلەب، لە سەرچاوەکاندا وەک ناوەندێک باس دەکرێت کە ژمارەیەکی زۆر زانا و مێژوونووس تێیدا ژیاون. مێژوونووس ئەحمەد ئیبنولعەدیم لە ساڵی 588/1193 لە حەلەب لەدایکبووە (بەرگی 1، ل. 134)؛ شەیزەری لە ساڵی 565/1169 لە حەلەب پزیشکی کردووە، لە سەردەمی سەلاحەدین لە فەلەستین ئەرکی وتارخوێنی، قازییەتی و موحتەسیبی جێبەجێ کردووە (بەرگی 1، ل. 153). واعیز سیبت ئیبنولجەوزییش لە شارەکانی وەک دیمەشق، قاهیرە و حەلەب وتاری داوە (بەرگی 1، ل. 125).

حەلەب یەکێک بووە لە ناوەندە گرنگەکانی ئەییووبییەکان. هەرەوی، بۆ حاکمی ئەییووبی حەلەب، ئەلمەلیکوززاهیر، کتێبی خۆی بە ناوی "ئەتتەزکیرەتوولهەرەوییە فیلهییەلیلهەربیییە" سەبارەت بە هونەری جەنگ نووسیوە (بەرگی 1، ل. 161). ئیبن شەدداد، کە دوای وەفاتی سەلاحەدین ڕووی لە حەلەب کرد، لە ساڵی 591/1195 چووەتە خزمەتی حاکمی ئەییووبییەکانی حەلەب، ئەلمەلیکوززاهیر (بەرگی 1، ل. 167) و لە 14ی سەفەری 632 (8ی تشرینی دووەمی 1234) لە حەلەب کۆچی دوایی کردووە (بەرگی 1، ل. 168).

ئیبنولئەسیر، وەک باڵوێزی ئەتابەگی مووسڵ، سوودی لە کتێبخانەکانی بەغدا، دیمەشق، حەلەب و قودس وەرگرتووە و لە زانایانی ئەوێش سوودمەند بووە (بەرگی 1، ل. 165).