Şerefnâme

شەریف نامە، نووسراو لەلایەن شەریفی خان (بیدلیسی) ، بەرهەمێکی سەرەکیە کە باس لە مێژووی خێڵەکانی کورد و خانەوادەکانی دامەزراندنی کورد دەکات. سەردەمی ئیسلامی لە سەرەتای سەرچاوەکانی مێژووی کورددا دێت (جولەی ١، ١٤٦). کتێبی دووەمیش مێژووی سوڵتانە عوسمانییەکان و دەسەڵاتدارانی ئێران و توران کە هاوچەرخیان بوون لە ساڵانی 689/1290 تا 1005/1597 باس دەکات (جولەی ١، پەڕەی ١٤٦). کتێبی مێژوویی محسین ئەسەبی، ئەلبومەتی مێژوویی ابن العیسیر، ئەلمونتازمی ابن العزیزی و ئەلبومی حەمدوڵڵا مستەفعی (بەشی ١، ١٤٧) یەکێکە لە بەرهەمە سەرەکییەکان کە لەگەڵ کتێبی مێژووی ابن العیزیر و ئەلمنتازمی بنەماڵەی ابن العزیر و عەسیر عەسر عەزیر عەزائیری و عەزایری حەمد الله عەزائری (بەشى ١،١٤٧). لە کتێبی شەریف خان بیدلیسیدا، ئەندام و فەرمانڕەوایانی شەریفی گەورە و بچووک، ڕووداوەکانی دڕاماتی کە ئەم خانەوادانە بەسەریان هاتووە، هەروەها پەیوەندییەکانیان لەگەڵ سەڵچوکەکان، مەغۆلەکان و عوسمانییەکان باس دەکات (توێبە ژمارە ٢، پەڕە ٥٨). لە سەدەی رابردوودا نووسەرێک باسی سنووری عوسمانی-ئێرانی کرد و ئاماژەی بە شەریفنامە کرد و نووسیویەتی کە خەڵکی حازان موسڵمانن و شەو و بەیانی هەڵدەستن و نوێژ دەکەن (کلتی ٤، لا ٤٠). لە کۆلێکسیۆنەکانیدا: مێژووکردن و چاپی مۆدێرن مێژووی تەواوبوونی ئەدەبیاتی مۆدێرنی ڕوون دەکاتەوە: شەریف خان بیتیلیسی (١٥٤٣-١٦٠٣) لە ساڵی ١٥٩٦ دا شەرەفنامەی تەواو کرد کە باس لە مێژووی بنەماڵەی دەسەڵاتدارانی فەرمانڕەوایی کورد دەکات و بە زانیاریی ورد دەنووسرێت (erudite) (کۆلێکشن: Gunter، Historical Dictionary of the Kurds، PDF پەڕە ٢٠، ٣٠). وەرگێڕان و شیعرەکەی بە ئینگلیزی بە ناوی "The Sharafnâma or the History of the Kurdish Nation" لەلایەن M. R. Izadyەوە ئامادەکراوە و لە ساڵی 2005 لە کۆستا مێسا لە لایەن بڵاوکەرەوەی Mazdaەوە بڵاوکراوەتەوە (کۆلیکشن: Bitlîsî/Izady, The Sharaflâma, PDF پەڕەکانی 1-3). بۆ یەکەمجار (JA, VIII [1826], s. 291-298) ، و پاشان (V. Velyaminov-Zernov) بە دوو بەرگی بڵاوکردەوە (Cherefnameh ou histoire des Kourdes, par Scheref, Prince des Bidlis, Saint Petersburg 1860-1862). (جملەی ١، لاپەڕە ١٤٦).