Eyyûbîler

Eyyûbî Devleti’nin temelleri, Selâhaddîn Yûsuf b. Necmeddîn Eyyûb b. Şâdî tarafından atılmıştır. Devlet, 564/1169’da Mısır’da iktidarı ele geçirdikten kısa süre sonra Hicaz, Yemen, Suriye, Filistin, Kuzey Afrika ve el-Cezîre’nin önemli bir bölümünü hâkimiyeti altına almıştır. XIII. yüzyıl ortalarındaki siyasi ve askeri krizlerle topraklarının önemli kısmını yitirmişse de Hama’da 740/1341’e, Hasankeyf’te 866/1462’ye kadar varlığını sürdürmüştür (Cilt 1, s. 151).

Frenklerin Doğu’yu tehdit ettiği bir dönemde kurulan Eyyûbî Devleti’nin toprakları Üçüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Haçlı seferlerinin ilk hedefi olmuştur. Haçlıları durdurmak için olağanüstü bir mücadele veren hanedan, yıpratıcı savaş koşullarına rağmen ilim adamlarını ve kültürel faaliyetleri himaye ederek güçlü bir medeniyet kurmuştur (Cilt 1, s. 151).

Eyyûbîler dönemi tarih yazımı bakımından zengindir. Bu dönemde epistemolojik ve teolojik imaların azaldığı, devlet yönetimine yapılan vurgunun arttığı; arşivlere ve kayıtlara daha çok dayanan bir tarih anlayışı öne çıkmıştır. Yönetici sınıfın ve giderek güçlenen ulemânın yaşamlarının incelenmesiyle biyografi türündeki eserlere ilgi yaygınlaşmıştır (Cilt 1, s. 152). Dönem, ticaret ve sanayideki yaklaşık yetmiş yedi meslek hakkında bilgi veren eserlerle sosyal tarih açısından da önemli kaynaklar bırakmıştır (Cilt 1, s. 154).