ANSÎKLOPEDÎ
Ansîklopedî
Mijarên dîroka kurdî ji A heta Z vekole; her madde ji çavkaniyên bingehîn tê berhevkirin.
- Cih
Hakkâri
Hakkâri (Hekarî), Yukarı Mezopotamya'nın dağlık kesiminde, Kürt beylerinin yönettiği bir sancak ve aşiret bölgesidir. Adı, Ortaçağ İslam coğrafyasından modern d…
- Cih
Halep
Halep, Ortaçağ İslam dünyasının önde gelen ilim ve siyaset merkezlerinden biri olan, bugün Suriye'nin kuzeyinde yer alan tarihî bir şehirdir. Kürt tarihinin kay…
- Kes
Hamdullah Müstevfî
Hamdullah Müstevfî, Târîh-i Güzîde ve Nüzhetü'l-Kulûb adlı eserleriyle tanınan bir İslam dönemi tarihçisi ve coğrafyacısıdır. Kürt tarihi kaynakları arasında öz…
- Êl
Hamidiye
Hamidiye, ortaçağ İslam coğrafya ve tarih kaynaklarında Cezîre bölgesinde, özellikle Musul yöresinde yaşadığı kaydedilen bir Kürt aşiretidir. Aşiret, erken dön…
- Têgeh
Hamidiye Alayları
Hamidiye Alayları (Hamidiye Hafif Süvari Alayları), II. Abdülhamid döneminde ağırlıklı olarak Kürt aşiretlerinden oluşturulan süvari birlikleridir. Çeşitli zorl…
- Cih
Harput
Harput, Osmanlı idari taksimatında Diyarbekir Eyaleti'ne bağlı, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bir sancak (liva) ve kazadır; Osmanlı arşiv belgelerinde zaman zaman…
- Kes
Hasanveyh
Hasanveyh (Hasneveyh), 10.-11. yüzyılda İran'ın kuzeybatısındaki Cibâl bölgesinde hüküm süren Hasanveyhî Kürt Emîrliği'nin asıl kurucusu olan Kürt emîridir. Has…
- Xanedan
Hasanveyhîler
Hasanveyhîler, X. yüzyılda İran'ın batısındaki Cibâl bölgesinde hüküm süren bir Kürt hanedanıdır. Hanedan, kurucusu Hasanveyh'in adından gelir ve dönemin egemen…
- Bûyer
Haçlılar
Haçlılar, Ortaçağ'da Kutsal toprakları ele geçirmek üzere Doğu'ya yönelen Frenk (Batılı) ordularıdır. Kürt tarihinin İslamî döneminde, özellikle Eyyûbî hanedanı…
- Êl
Hekarî
Hekarî (Hekarîye, kaynaklarda Hekkâriye), Ortaçağ İslam coğrafya ve seyahat kaynaklarında anılan, Yukarı Mezopotamya'da Musul'un kuzeyi ile İmadiye dolaylarında…
- Êl
Hemavend
Hemavend, Osmanlı-İran sınır bölgesinde, başlıca Süleymaniye ile Şehrizor arasındaki coğrafyada yaşayan bir Kürt aşiretidir. Geç Osmanlı kaynaklarında, hareketl…
- Cih
Hemedan
Hemedan, ortaçağ İslam coğrafya ve tarih kaynaklarında Kürtlerin yerleşik olduğu bölgeler arasında sayılan, el-Cibal (Irak-ı Acem) bölgesinde yer alan bir şehir…
- Êl
Hezbânî
Hezbânî, Ortaçağ Kürt tarihinde adı sıkça geçen, kendi mîrliğini kurmuş önemli bir Kürt aşiretidir. Aşiret, hem Kuzey Mezopotamya'daki büyük hanedanlarla birlik…
- Cih
Hicaz
Hicaz, Arap Yarımadası'nın batısında, Kızıldeniz kıyısı boyunca uzanan ve içinde Mekke ile Medine'nin yer aldığı tarihî bölgedir. İslam'ın doğuş coğrafyası ve h…
- Kes
Himyerî
Himyerî (tam adıyla Muhammed b. Abdülmün‘im es-Sinhâcî el-Himyerî, künyesi Ebû Abdullah, İbn Abdülmün‘im olarak da tanınır; ö. h. 900 / m. 1495), Ortaçağ İslam …
- Cih
Hizan
Hizan, Bitlis çevresinde yer alan ve tarih boyunca Kürt beylerinin yönettiği bir yerleşim ile idari birimdir. Osmanlı döneminde önce yurtluk-ocaklık statüsünde …
- Cih
Horasan
Horasan, İran'ın kuzeydoğusunda yer alan ve İslam dünyasının doğu yarısını oluşturan tarihî bölgelerden biridir. Kürt tarihinin kaynaklarında hem önemli siyasi …
- Cih
Hulvan
Hulvan, di çavkaniyên erdnîgariyê yên serdema Îslamî de wekî "bajarokek mezin û girîng" tê pênasekirin, bajarekî kevnar e ku li ser sînorê herêmên Iraq û Cibal …
- Cih
Hyrcania
Hyrcania, antikçağ kaynaklarında çeşitli kavimlerin yaşadığı bir coğrafya olarak anılan, Hazar Denizi havzasıyla ilişkilendirilen tarihî bir bölgedir. Bölge, kl…
- Cih
Hısnıkeyfâ
Hısnıkeyfâ (Hısn-ı Keyfâ / Hasankeyf), el-Cezîre bölgesinde yer alan tarihî bir kale-şehirdir. İslamî dönem coğrafya literatüründe bölgenin önde gelen şehirleri…